Występuje zwykłe w cienistych i wilgotnych lasach liściastych, najczęściej i najobficiej pod bukami i dębami. Owocnikuje od sierpnia do końca października. Gatunek w Polsce średnio pospolity, gdyż występuje tylko w niektórych miejscach. Rośnie zwykle gromadnie, po kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt owocników w jednym miejscu. Owocniki średniej wielkości mają wyraźny i bardzo charakterystyczny kształt lejka o cienkich, łamliwych ściankach. Wysokość owocników około 4—12 cm, szerokość w górnej części około 3—7 cm. Wewnętrzna powierzchnia czarnobrązowa, zewnętrzna popielata z odcieniem niebieskawym, przy tym gładka, lekko pofałdowana. Brzegi starego owocnika postrzępione i powyginane. Rozpoznanie tego grzyba jest bardzo łatwe, ze względu na charakterystyczny wygląd i brak innych tak samo wyglądających gatunków. Jest to grzyb w Polsce mało znany, rzadko kiedy zbierany i spożywany. Za granicą czasem jest suszony. Ze względu na dużą łamliwość owocników trudny do transportu. Jadalne są tylko młode owocniki, gdyż starsze stają się niesmaczne. Grzyb ten zjedzony na surowo może zaszkodzić. Nie jest atakowany przez owady.


lajkowiec dety