Grzyb ten występuje w wilgotnych borach iglastych w górach i na podgórzu, o wiele rzadziej w lasach liściastych lub różnogatunkowych. W Polsce wszędzie jest gatunkiem dość pospolitym. Owocniki wytwarza od sierpnia do końca października. Owocniki tego grzyba są średniej wielkości, dość szeroki kapelusz o wymiarach 5-12 cm, osadzony jest na wysmukłym trzonku wysokości 5-12 cm. Młode owocniki maja kapelusz jajowaty lub kołpakowaty (stąd nazwa kołpaczek). Barwa owocników blałożółtawa. Trzon trochę jaśniejszy od kapelusza i zaopatrzony w duży, zwisający w dół pierścień, który jest ważną cechą rozpoznawczą tego gatunku. Blaszki nieznacznie piłkowane, dość szerokie i gęsto ułożone. Początkowo mają one barwę brudnożółtawą i przyrastają do trzonu, później ciemnieją i trochę od trzonu odstają. Smak i zapach owocników przyjemne. Płachetkę zalicza się do gatunków bardzo smacznych, zwłaszcza młode owocniki wysoko cenione są przez znawców. Nadaje się również do suszenia. Susz tego gatunku, wykonany w tzw. krajance, jest biały i bardzo podobny do suszu borowikowego, jednak jest mniej aromatyczny i mniej cenny.


plachetka-kolpakowata