Rośnie od kwietnia do grudnia, na drewnie drzew liściastych i iglastych, najczęściej bukowym, lipowym, grabowym, brzozowym, świerkowym i jodłowym, wyrasta gromadnie, w wiązkach. Jest bardzo pospolitym grzybem w Polsce. Kapelusz ma średnicę 3-6 cm, początkowo półkulisty, potem płaski z tępym garbkiem pośrodku, higrofaniczny (wodochłonny), bardzo zmienny w barwie: od piaskowożółtego (suchy) do rdzawobrunatnego (wilgotny), z jasnymi i ciemnymi strefami, powierzchnia gładka, brzeg prążkowany od przeświecających blaszek (jeśli brzeg kapelusza jest wilgotny), brzeg młodych okazów z zanikającymi brązowawymi łuseczkami . Blaszki pod spodem kapelusza mają szerokość 3-5 mm, początkowo białawe, potem rdzawobrunatne, różnej długości, przyrośnięte do trzonu lub nieco zbiegające. Trzon o długości 5-7 cm, grubość 0,5-0,8 cm, stosunkowo cienki, wysmukły, zabarwiony podobnie jak kapelusz, u nasady ciemnobrunatny, pod kapeluszem gładki, a poniżej pierścienia brunatno łuseczkowany, łykowaty, pierścień wysoko osadzony, wzniesiony, błoniasty, zanikający. Miąższ w kapeluszu białawy, w trzonie rdzawobrunatny, niezmienny, smak łagodny, zapach miły, przypominający świeżo ścięte drewno. Może być mylony ze śmiertelnie trującą hełmówką obrzeżoną, która nie ma łuseczkowatego trzonu i rośnie na pniakach drzew iglastych. Powinien być zbierany wyłącznie przez doświadczonych grzybiarzy.


luszczak zmienny