Charakterystyczne cechy: ciało mocno wygrzbiecone, łuski mniejsze niż u poprzednio opisanych gatunków rodzaju Leuciscus; otwór gębowy ustawiony końcowo; zęby gardłowe tępe, w dwóch rzędach
Długość i masa ciała: 35-40 (do 47) cm; 2 (do 4,7) kg
Zasięg występowania: w Europie od Renu po Ural; nie występuje w północnej części Wielkiej Brytanii, we Francji, Szwajcarii, Norwegii i na południe od Alp oraz w Dunaju

Jaź w przeciwieństwie do wcześniej opisanych gatunków rodzaju Leuciscus ma rzucające się w oczy mocne wygrzbiecenie ciała. Zamieszkuje środkowy i dolny bieg rzek, jeziora zaporowe i naturalne. Można go spotkać także w stawach, odnogach rzek i dołach pożwirowych. Najchętniej przebywa w głębszych wodach o umiarkowanym prądzie. Poluje w nich w większych stadach w pobliżu dna. Z nastaniem wiosny płynie stadnie na tarliska. Tarło odbywa parami od kwietnia do czerwca. Przebiega ono burzliwie i trwa u każdej pary do 3 dni. Samica składa w tym czasie do 120 000 jaj na roślinach wodnych lub drobnych wymytych przez prąd wody korzeniach roślin nadbrzeżnych. Jak u większości ryb karpiowatych na ciele jazia pojawia się w okresie tarła wysypka godowa, wyraźniej zaznaczona u samców. Ciało ryb obu płci połyskuje wtedy złoto. Jaź uzyskuje dojrzałość płciową między 3 a 5 rokiem życia, dożywa do 15 lat.


jaz