Charakterystyczne cechy: ciało wyciągnięte, grzbiet płaski, tułów szeroki; (2) dwa krótkie wąsy; zęby gardłowe trójszeregowe
Długość i masa ciała: 40-80 (do 100) cm; 2-4 (do 30) kg
Zasięg występowania: pierwotnie w zlewisku Morza Śródziemnego, Morza Czarnego, Morza Kaspijskiego oraz Aralskiego; na wschodzie na obszarze rzek Amur i Herlen, a na południowym wschodzie po Birmę

Dziki karp, sazan, ma wydłużone, wrzecionowate ciało i krótką, tępo zarysowaną głowę. Ciało ma kształt cylindryczny, a grzbiet jest niski, co jest wyrazem przystosowania tej ryby do pływania w nurcie rzeki. Sazan różni się od form hodowlanych niskim ciałem i ubarwieniem. Jego grzbiet jest ciemny, zielonobrązowy lub szarozielony, boki jaśniejsze, brudnooliwkowobrązowe, a brzuch żółtobiały lub kremowy. Charakterystyczną cechą karpia, a także innych karpiowatych są cykloidalne łuski oraz kształt i liczba zębów gardłowych piątego łuku skrzelowego, które u karpia ustawione są trzyszeregowo. Na tej podstawie, a także z liczby skrzelowych wyrostków filtracyjnych uzyskać można często informacje o przynależności gatunkowej. Karp dziki jest gatunkiem ciepłolubnym, przebywa przeważnie w odcinkach rzek z płyciznami lub przy odpływach ciepłej wody z elektrowni. Tarło odbywa od maja do lipca na płyciznach z podwodną wegetacją lub na roślinności zalanych brzegów, w wodzie o temperaturze 15-20°C. W tym okresie u samca pojawia się drobnoziarnista wysypka godowa. Jaja przyczepiane są przez samicę na roślinach etapami. Pomimo stosunkowo krótkiego okresu rozwoju ikry, wiele jaj pada ofiarą klenia, okonia i jazgarza. Straty te wyrównywane są jednak dzięki wysokiej płodności karpia. Młode karpie długości 2 cm poszukują pokarmu na dnie i zjadają larwy komara, małe bezkręgowce, a także części roślin i nasiona. W warunkach europejskich karp przyjmuje pokarm tylko w ciepłym okresie roku. Jego największa aktywność pokarmowa występuje w wodzie o temperaturze około 20°C, podczas gdy poniżej 8°C pobieranie pokarmu ustaje. Pomimo mocno zredukowanej w okresie zimy przemiany materii w tym czasie rezerwy pokarmowe zmniejszają się o 5-15%. Karp jest ważną gospodarczo rybą, chociaż forma dzika prawie nie jest poławiana z powodu niskiego pogłowia.


karp sazan