Spośród gatunków z rodziny okoniowatych sandacz ma największe znaczenie gospodarcze. W okresie polodowco-wym przedostał się ze wschodu do rzek Europy środkowej, aż do Łaby, która stanowi obecnie zachodnią granicę występowania tego gatunku. Z końcem XVIII wieku zaczęto sandacza przesiedlać do sztucznych zbiorników wodnych, np. do stawów rybnych. Ryba ta dobrze czuje się także w stojącej wodzie zbiorników zaporowych. Żyje również w wodach lekko zasolonych, np. u wybrzeży Bałtyku. Sandacz ma ciało wydłużone, uzębiona paszcza sięga swymi kątami aż za oczy. Typowym znakiem rozpoznawczym sandacza są duże „psie" zęby, wystające w przedniej części pyska. Boki ciała ma poprzecznie pręgowane ciemnymi pasami, oczy mają osobliwy, szklisty, prawie opalizujący odblask. W okresie tarła u samców występuje na brzuchu ciemny marmurkowy nalot. Sandacz jest rybą drapieżną. Jego pokarm stanowią najczęściej jazgarze, okonie a także inne gatunki ryb. Poluje grupowo, większe osobniki nawet w niewielkich stadach. Ikrzyce składają w miesiącach wiosennych od 10 000 do 500 000 jaj, zależnie od wielkości osobniczej, na uprzednio przygotowane miejsca piaszczystego dna. Gniazda takie są przez kilka dni pieczołowicie strzeżone przez samce. Sandacze trą się na ogół na niewielkiej głębokości, niekiedy jednak nawet na kilku metrach. W pierwszym roku życia narybek osiąga przeciętnie 10— 15 cm długości. W ósmym roku sandacz dorasta do 70 cm długości. Duże sztuki przybywają szybko na wadze, samice szybciej niż samce, zaś populacje wędrujące znacznie szybciej niż sandacze prowadzące osiadły tryb życia. Największe egzemplarze osiągają 10—15, a nawet 20 kg wagi, długość ponad 130 cm. W ciągu dnia sandacze trzymają się na większych głębokościach, wieczorem i nocą podpływają za pokarmem do samego brzegu. Najaktywniejsze są w nocy, szczególnie gdy jest bezksiężycowa i pochmurna. Sandacz jest znaną i popularną rybą o znaczeniu sportowym. Szczególnie polecana do połowów sandacza jest druga połowa roku kalendarzowego, po tarle i na jesieni. W ciepłych miesiącach najlepiej bierze wieczorami i we wczesnych godzinach nocnych. Jesienią można oczekiwać brań przez cały dzień, zwłaszcza gdy następuje zmiana ciśnienia atmosferycznego. Sandacze łowi się zarówno na gruntówkę denną, jak i ze spławikiem, na żywą lub martwą rybkę. W miejscach o dużej ilości zaczepów używa się jako żywą przynętę denną — ukleję, która stale stara się unieść w kierunku powierzchni, lub martwe rybki — jazgarze albo okonie, do których przyczepia się małe koreczki unoszące przynętę tuż nad dnem. Żyłka wskazana o średnicy 0,30 mm, do której bezpośrednio przywiązuje się haczyk lub podwójną kotwiczkę. Łowiąc ze spławikiem, lub przy brzegu, żywiec umieszcza się na przyponie metalowym, gdyż istnieje możliwość brania szczupaka. Przy łowieniu z gruntu zostawia się duży zwis żyłki oraz otwarty kabłączek kołowrotka, aby po wzięciu przynęty sandacz nie czuł najmniejszego oporu, w przeciwnym bowiem razie często puszcza przynętę. Zacina się po drugim pociągnięciu żyłki, gdy przynętę stanowi maleńka rybka, można zacinać wcześniej. Łowiąc na spinning należy używać małych, obrotowych błystek . Mięso sandacza jest cenione, zawiera bardzo mało tłuszczu (0,2 — 0,6 %) i jest uważane za dietetyczne.


sandacz